Prestatieafspraken liggen op koers
Amsterdamse woningcorporaties, huurderskoepels en gemeente zijn halverwege de afsprakenperiode goed op weg. De meeste afspraken zijn behaald of liggen op koers. In 2025 groeide de Amsterdamse sociale huurvoorraad met 1.322 permanente en 520 tijdelijke woningen. Dat blijkt uit de tweede monitor prestatieafspraken. Die toont vooruitgang op woningbouw, verduurzaming en leefbaarheid, maar financiële uitdagingen kunnen de voortgang in gevaar brengen.
Groei sociale huurvoorraad
Ondanks verslechterde randvoorwaarden is het in 2025 gelukt om een positieve bijdrage te leveren aan de volkshuisvesting. Vooral de groei van de sociale huurvoorraad valt op: er zijn per saldo 1.322 permanente, zelfstandige woningen en 520 tijdelijke woningen bijgekomen. Samen met de groei in 2024 komt dit neer op 1.875 extra permanente sociale huurwoningen in twee jaar. Daarnaast startte in 2025 de bouw van 1.515 sociale huurwoningen en 349 tijdelijke woningen. Deze groei gaat tegen de landelijke trend in, waar de sociale huursector juist krimpt.
De bescherming van negen gebieden met een laag aandeel sociale huur (30% of minder) is een belangrijk onderdeel van de prestatieafspraken. In deze gebieden is de sociale voorraad toegenomen met 347 woningen. Ook in de overige gebiedsclusters is de sociale huurvoorraad gegroeid.
Zita Pels, wethouder Wonen: “De wooncrisis blijft in onze stad heel groot. De komende tijd moeten we alles op alles blijven zetten om de voorraad betaalbare woningen in de stad op peil te brengen. Dat betekent ook dat we zoveel mogelijk sociale huurwoningen willen behouden.”
Ontwikkelingen verduurzaming
In 2025 verbeterden en verduurzaamden corporaties 9.720 woningen, bijna 2.000 meer dan in 2024. Hiermee ligt de verduurzaming op schema. Daarnaast werden er bij 6.004 huishoudens kleine energiebesparende maatregelen geïnstalleerd, in het kader van het isolatieoffensief. Ook heeft de gemeente een nieuwe subsidie voor woningcorporaties beschikbaar gesteld waarmee zij gratis tweedehands zonnepanelen leggen op daken van huishoudens in energiearmoede.
Tegelijkertijd zijn er nog ruim 15.000 corporatiewoningen met een EFG-energielabel. Volgens de Nationale Prestatieafspraken (NPA) moeten deze woningen uiterlijk in 2028 zijn verbeterd. De Amsterdamse corporaties hebben bij de start al aangegeven, ook in de NPA, dat dit in Amsterdam naar verwachting niet gaat lukken. Relatief makkelijke stappen zijn nu wel gedaan, zoals in grote complexen waar in een keer grote aantallen woningen kunnen worden verbeterd. Complexen met enkele EFG-labels en kleinere, gemengde complexen in VVE’s vormen een uitdaging. Corporaties zetten alles op alles om zoveel mogelijk EFG-woningen te verbeteren.
Veel meer woningen voor reguliere woningzoekenden
In 2025 zijn er ook andere resultaten geboekt. Van de vrijkomende woningen werden 5.764 woningen verhuurd aan regulier woningzoekenden. Dit is met 64% meer dan de afgesproken minimaal 50 procent en aanzienlijk meer dan de 4.940 woningen in 2024. Ook is 83% van de middenhuur woningen aangeboden met voorrang aan doorstromers die een sociale huurwoning achterlaten in de regio Amsterdam. Afgesproken was minimaal 50%. Daarnaast zijn 294 woningen toegewezen aan kandidaten uit specifieke beroepsgroepen. De afspraak is dat we streven naar 300.
Corporaties hebben 2.133 urgenten gehuisvest, ofwel 24% van de verhuringen. De afspraak is om rekening te houden met 30%. Partijen constateren dat de leefbaarheid in sommige buurten onder druk staat.
Anne-Jo Visser, directeur-bestuurder van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties: “Om buurten veerkrachtig te houden is meer nodig dan het huisvesten van urgente doelgroepen alleen. Een goede spreiding over de stad, passende begeleiding en voldoende ondersteuning en voorzieningen in de wijk zijn essentieel om het draagvlak en de leefbaarheid te behouden.”
Tot slot is in 2025 het doorstroomoffensief Passend Wonen gestart. Dit programma zet in op meer beweging in de woningvoorraad zodat meer Amsterdammers passend kunnen wonen. Denk aan gezinnen, ouderen in niet toegankelijke woningen en huishoudens met een rolstoelbehoefte.
Financiële uitdagingen
De monitor laat zien dat Amsterdam op de goede weg is, maar de financiële ruimte van corporaties om te blijven investeren staat onder steeds grotere druk. Ondanks het kabinetsvoornemen om de ATAD te schrappen, dragen corporaties nog steeds winstbelasting af, terwijl ze geen winst maken. Geld betaald aan winstbelasting kan niet geïnvesteerd worden in nieuwbouw, onderhoud, verduurzaming, renovatie en het betaalbaar houden van de huren. In 2026 dragen de Amsterdamse corporaties ruim 65 miljoen euro aan winstbelasting af. Hiermee hadden ze bijna twee miljard extra kunnen investeren in de Amsterdamse volkshuisvesting. Kortom: schaf de winstbelasting voor corporaties helemaal af.
Peter Weppner, voorzitter van de Federatie Amsterdamse Huurderskoepels: “De FAH vindt het belangrijk om de prestatieafspraken 2024-2027 te monitoren. Dat hebben de drie partijen met elkaar afgesproken. Halverwege liggen de afspraken op koers maar de FAH maakt zich wel zorgen wat de resultaten in 2026 en 2027 zullen zijn.”
Foto: Patrick Coerse